Η Μεγάλη Παρασκευή, είναι ημέρα απόλυτης αργίας και νηστείας. Σχεδόν ολόκληρη η μέρα, αφιερώνεται στην Αποκαθήλωση του Εσταυρωμένου και στην Ακολουθία του Επιταφίου.
Από τα ξημερώματα, άνδρες και γυναίκες, με τα θυμιατά και με λουλούδια ανεβαίνουν σιωπηλά το δρόμο των κοιμητηρίων. Εκεί οι Ιερείς με μαύρο πετραχήλι από τάφο σε τάφο ψάλλουν τρισάγια και μακαρίζουν τους κεκοιμημένους αδελφούς μας και οι συγγενείς μοιρολογούν «Θεός συχωρέσει σας».
Την Μεγάλη Παρασκευή το πρωί οι καμπάνες των Ναών κτυπούν πένθιμα, με τον ξεχωριστό ήχο της καμπάνας αναγγέλλουν τον θάνατο του Θείου Λυτρωτού και καλούν τους πιστούς για την Ακολουθία των Μεγάλων Ωρών και του Μεγάλου Εσπερινού της Αποκαθήλωσης.
Συγκινητική είναι η προσέλευση των πιστών στις Ενορίες τους για να παρακολουθήσουν το Μέγα Δράμα και να προσκυνήσουν τον Θεάνθρωπο Ιησού εντός του Τάφου, ψάλλοντες τον συγκλονιστικό ύμνο:
«Δός μοι τούτον τον ξένον, Τον εκ βρέφους ως ξένον ξενωθέντα εν κόσμω.
Δος μοι τούτον τον ξένον, ον ομόφυλοι, μισούντες θανατούσιν ως ξένον.
Δος μοι τούτον τον ξένον, ον ξενίζομαι βλέπειν του θανάτου τον ξένον.
Δος μοι τούτον τον ξένον, όστις οίδε ξενίζειν τους πτωχούς και τους ξένους.
Δος μοι τούτον τον ξένον, Ον Εβραίοι τω φθόνω απεξένωσαν κόσμω.
Δος μοι τούτον τον ξένον, ίνα κρύψω εν τάφω, ος ως ξένος ουκ έχει την κεφαλήν πού κλίνη.
Δος μοι τούτον τον ξένον, ον η μήτηρ ορώσα νεκρωθέντα εβόα: Ω Υιέ και Θεέ μου, ει και τα σπλάχνα τριτρώσκομαι και καρδίαν σπαράττομαι νεκρόν σε καθορώσα αλλά τη ση αναστάσει θαρρούσα μεγαλύνω».
Και τούτοις τοις λόγοις δυσωπών τον Πιλάτον ο ευσχήμων λαμβάνει του Σωτήρος το σώμα, ο και φόβω εν σινδόνι ενειλήσας και σμύρνη, κατέθετο εν τάφω τον παρέχοντα πάσι ζωήν αιώνιον και το μέγα έλεος.
Ο λαός ζει με κατάνυξη το θείο δράμα. Η έντονη επιθυμία να συμμετάσχει στο πάθος του Κυρίου, διαφαίνεται και από κάποιες απλές, ωστόσο χαρακτηριστικές του πράξεις, τη Μεγάλη Εβδομάδα. Είναι έθιμο να πίνουν ξύδι για να δείξουν την αγάπη τους στο Χριστό, που τον πότισαν ξύδι.
Το μεσημέρι της Μεγάλης Παρασκευής, γίνεται η Αποκαθήλωση και εκτίθεται σε προσκύνημα η χρυσοΰφαντη παράσταση του νεκρού Ιησού.
Το βράδι της Μεγάλης Παρασκευής γίνεται η περιφορά των Επιταφίων. Οι επιτάφιοι θα επιστρέψουν στους Ναούς, όπου οι πιστοί περνούν κάτω από αυτούς κάνοντας ευχές και παρακαλούν το «εσφαγμένο αρνίο της αποκαλύψεως» υπέρ υγείας και θείας βοηθείας των ξενιτεμένων τους.
Η Ιερά Ακολουθία του Όρθρου του Μεγάλου Σαββάτου τελειώνει με την απόθεση του Σώματος του Σωτήρος Χριστού επάνω στην Αγία Τράπεζα και διαβάζεται η προφητεία του Ιεζεκιήλ, ο Απόστολος προς Κορινθίους «και γαρ το Πάσχα ημών, υπέρ ημών ετύθη Χριστός» και αναγιγνώσκεται το Ευαγγέλιο «τη επαύριον ήτις εστί… σφραγίσαντες τον λίθον μετά της κουστωδίας», όπου οι Ιερείς ευλογούν τον λαόν και εύχονται «Καλή Ανάσταση».
Επιμέλεια: Γεώργιος Ι. Χρυσούλης, γραμματεύς Ιεράς Μητροπόλεως
