Με δύο μεγάλες πνευματικές και κοινωνικές μάστιγες ασχολείται το σημερινό Ευαγγέλιο : η πρώτη είναι η μισαλλοδοξία, η δεύτερη η αγνωμοσύνη, πιο απλά η αχαριστία.
Πολλές οι πίκρες που πήρε ο Κύριος μας επί γης , αδελφοί μου. Διότι ενώ περιήλθε όλη την Ιουδαία ευεργετώντας και ιώμενος , στα τρία χρόνια της δράσης Του , συνάντησε μόνο πίκρα και μικροψυχία. Διωγμούς, προσβολές και βλασφημίες.
Πολλές και ύπουλες ήταν οι παγίδες οι οποίες Του έθεταν οι άρχοντες των Ιουδαίων.
Αλλά και αυτή η παρανόηση του λαού που ήθελε μόνον θαύματα και σημεία , αδιαφορώντας για την ουσία δηλ . την διδαχή του Ευαγγελίου. Ο όχλος ο οποίος ζητούσε μόνο θαύματα και σημεία, οι μαθητές οι οποίοι παρανοούσαν την αποστολή Του, οι συγγενείς Του οι οποίοι δεν Τον αναγνώριζαν, οι παγίδες και το μίσος των αρχόντων και τέλος τα πάθη και ο ατιμωτικός σταυρός ήταν το φρικτό ποτήριο που σταλιά-σταλιά ήπιε ο Χριστός μας για την δικιά μας σωτηρία. Πόση ήταν η μακροθυμία Του! Η υπομονή Του! Η γεμάτη τρυφερότητα και ανεξικακία αγάπη που έδειχνε απέναντι στους αχάριστους Ιουδαίους!
O Κύριος διέσχιζε τα σύνορα Γαλιλαίας και Σαμαρείας ,όταν ξαφνικά του παρουσιάστηκαν δέκα λεπροί και ζήτησαν από μακριά τη βοήθεια Του και την ίαση τους. Ο Χριστός βλέποντας την πίστη τους και αφού συμπόνεσε την τραγική τους κατάσταση, τους έστειλε να πάνε να παρουσιαστούν στους ιερείς για να πάρουν το πιστοποιητικό της γιατρειάς τους. Απόδειξη ότι είχαν ιαθεί από τη λέπρα τους. Τότε οι πρώην λεπροί όλο χαρά απομακρύνθηκαν. Από τους δέκα όμως ένας γύρισε πίσω για να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του στον Κύριο και αυτός ήταν αιρετικός και Σαμαρείτης. Ο Κύριος λοιπόν αναφώνησε πλήρης θλίψεως: Δεν θεραπεύτηκαν και οι δέκα; Οι δε εννέα που;
Ας δούμε ποια ήταν η θέση των λεπρών. Η λέπρα ήταν ανίατη και φοβερή νόσος την εποχή του Χριστού. Τους λεπρούς τους θεωρούσαν όχι μόνο φυσικά αλλά και θρησκευτικά ακάθαρτους. Έσερναν πάνω τους την «κατάρα του Θεού» και όποιος τους προσέγγιζε μολυνόταν ηθικά! Οι άνθρωποι με σκληρότητα τους έδιωχναν από χωριά και πόλεις ενώ όποιος γνώριζε πολύ σπάνια την ίαση έπρεπε να περάσει από θρησκευτικούς καθαρμούς για να γίνει αποδεκτός στην κοινωνία και τη συναγωγή.
Ο Χριστός όμως πάνω από προκαταλήψεις και φοβίες έθεσε την αδιάκριτη αγάπη. Πώς ήταν δυνατόν να αποστραφεί τους λεπρούς και τους πονεμένους, Εκείνος που καταδέχτηκε την ακάθαρτη φύση μας και την συναναστροφή με τους αμαρτωλούς και κακοποιούς ανθρώπους;
Οι Ιουδαίοι με τους Σαμαρείτες είχαν μεγάλη θρησκευτική και φυλετική έχθρα. Δεν είχαν συγχρωτισμό μεταξύ τους και η μία φυλή θεωρούσε την άλλη ακάθαρτη και αιρετική. Και οι Ιουδαίοι και οι Σαμαρείτες διεκδικούσαν την αποκλειστική ερμηνεία του νόμου του Μωσέως και νόμιζαν ότι μόνο η δική τους φυλή κατέχει την θρησκευτική αλήθεια. Τόσο προσβλητικό είναι να αποκαλέσει κάποιον Ιουδαίο Σαμαρείτη, ώστε οι Φαρισαίοι για να εξουθενώσουν τον Κύριο τον ονόμαζαν “σαμαρείτη”. Ήταν συνώνυμο της αίρεσης και του δαιμονισμού. Ιδού όμως που η ασθένεια των δέκα τους ένωσε σαν μια ευλογία από τον Θεό. Όταν οι Ιουδαίοι και οι Σαμαρείτες υγίαιναν μισούσαν ο ένας τον άλλο. Όταν όμως αρρώστησαν και έγιναν οι ίδιοι ακάθαρτοι και καταραμένοι για το σύνολο και ήρθαν στο περιθώριο όλων , αδελφώθηκαν μεταξύ τους και ήρθαν σε κοινωνία και αλληλοβοήθεια. Ο πόνος και η περιθωριοποίηση τους ένωσαν. Η μοίρα των ανθρώπων είναι κοινή, ανεξάρτητα από την εθνικότητα και την θρησκεία τους.Είναι η μισαλλοδοξία και η ανάγκη να ανήκουμε στην ομάδα των εκλεκτών, τα οποία δηλητηριάζουν τις συνειδήσεις και διαχωρίζουν τους ανθρώπους.Μέχρι να έρθει η καταστροφή και να ταπεινωθούμε.
Έρχεται λοιπόν ο Χριστός και δίνει την υγεία σε εννέα Ιουδαίους και έναν Σαμαρείτη. Μόλις ευεργετήθηκαν, με την προοπτική να ενταχθούν και πάλι στην κοινωνία, οι Ιουδαίοι χωρίζονται από τον Σαμαρείτη και γυρνούν στα ίδια. Ξεχνάνε ευγνωμοσύνη, συμπάθεια, ευσπλαχνία. Λοιπόν η ίαση ωφέλησε μόνο τον Σαμαρείτη τελικά. Οι Ιουδαίοι έμειναν ίδιοι. Μόλις βρήκαν την υγεία τους άφησαν πίσω και τον αδελφό τους τον Σαμαρείτη και τον ίδιο τον Ευεργέτη τους ξέχασαν αυτοστιγμεί.
Ιδού η αχαριστία! Ένας μισαλλόδοξος, στενόμυαλος, άνθρωπος του μίσους είναι επόμενο να αναπτύξει περισσότερη εμπάθεια. Άρα και αγνωμοσύνη και πνευματική αναισθησία να επιδείξει κοντά στην μισαλλοδοξία και το αίσθημα υπεροχής του. Ο εγωϊσμός γεννάει την καταφρόνεση των άλλων.
Η αχαριστία, αδελφοί μου , είναι η μεγάλη μάστιγα και λέπρα της εποχής μας.
Πόση αγνωμοσύνη συναντάμε στους γύρω μας! Οι άνθρωποι μας πλησιάζουν για να ωφεληθούν και να πάρουν κάτι από μας και ύστερα αδιαφορούν. Πολλές φορές μάλιστα πολεμούν τον ευεργέτη τους για να επαληθευτεί αυτό που είπε κάποιος σοφός: «ουδείς ασφαλέστερος εχθρός του ευεργετηθέντος αχαρίστου». Η ψυχή του αχάριστου πάσχει από τύφλωση πραγματική. Πάσχει ο αχάριστος διότι ο εγωισμός του δεν μπορεί να δεχτεί ότι κάποιος πλησίον του φάνηκε καλός και εύσπλαχνος μαζί του. Μισεί την ανωτερότητα του ευεργέτη. Θεωρεί πως φάνηκε υποδεέστερος του ευεργέτη του και έτσι απομακρύνεται ή πολύ συχνά επιστρέφει για να χτυπήσει τυφλά και με μανία.
Πόσο οδυνηρή είναι για μια εύθραυστη ευαίσθητη ψυχή η εμπειρία της αχαριστίας! Ο άνθρωπος που γνωρίζει την αχαριστία του πλησίον του χάνει την πίστη του στους ανθρώπους, απομονώνεται, γίνεται από άμυνα και ο ίδιος αναίσθητος, η καλοσύνη με αυτόν τον τρόπο εκλείπει σιγά σιγά στον κόσμο, ο άνθρωπος της προσφοράς αμφισβητεί την αξία της.Όλοι γίνονται καχύποπτοι προς τον πλησίον. Και τέλος και οι δύο γογγύζουν ενάντια του Θεού και ο πληγωμένος ευεργέτης και ο αναίσθητος αχάριστος και αγνώμων.Η πράξη της αχαριστίας γεννάει δύο πονεμένους και πλανημένους ανθρώπους.Δολοφονική λοιπόν η στάση του κάθε αχάριστου.
Να προσέξουμε , αδελφοί μου , το φίδι της αχαριστίας , το οποίο γεννάει ο εγωισμός και η πνευματική πώρωση. Ας προσέξουμε να μη λυπούμε τον Θεό και τον αδελφό μας. Γνώμονα και διδάσκαλο ας λάβουμε τον Κύριο μας , ο οποίος έζησε την αχαριστία περισσότερο από τον καθένα μας και την στηλίτευσε με πίκρα και πόνο βαθύ,την άντεξε δε με θεϊκή ανεξικακία. Αυτός, ο Ανεξίκακος και Μακρόθυμος, ο οποίος βρέχει επί δικαίους και αδίκους και χορηγεί αφειδώς σε όλους τις δωρεές Του, χωρίς να περιμένει ευχαριστία από τον άνθρωπο. Μακροθυμία, ευχαριστία και υπομονή!
Π.Παντ.Κρ.
Εκ της Ιεράς Μητροπόλεως
