Την Πεντηκοστή εορτάζουμε και την επιδημία του Πνεύματος, και «προθεσμίαν επαγγελίας, και ελπίδος συμπλήρωσιν». Αυτή είναι η έσχατη και μεγάλη ημέρα, όπου ο Κύριος Ιησούς εκπλήρωσε τη θεϊκή Του οικονομία, γιατί, αφού εσαρκώθη, ετέχθη, εφανερώθη, έπαθε, ετάφη και αναστήθηκε από τους νεκρούς, έπειτα αναλήφθηκε εκεί απ’ όπου δεν χωρίστηκε ποτέ και τέλος μας έστειλε και το Άγιο Πνεύμα, όπως είχε υποσχεθεί στους Αποστόλους.
Ενώ ήταν συναγμένοι οι μαθητές του Χριστού, σε υψηλό τόπο, ήρθε ήχος, όπως πνοή αέρα βίαιη και ορμητική, και κατέβηκαν γλώσσες πυρός πάνω στα κεφάλια τους και άρχισαν να λαλούν καινές γλώσσες. Κι εκείνη την ημέρα εθεολόγησαν στα έθνη και εβάπτισαν όσους πίστεψαν, και σχηματίστηκε η πρώτη επί γης Εκκλησία. Σήμερα κατέρχεται ο Παράκλητος εν είδει γλωσσών πυρίνων μετά βοής και ορμής βιαίας, και εκπληρώνεται αυτό που υποσχέθηκε ο αναστημένος Κύριος στους Αποστόλους: «Παραμείνετε στα Ιεροσόλυμα και εγώ θα σας στείλω δύναμη εξ ύψους», το Παράκλητο Πνεύμα το εκ του Πατρός εκπορευόμενον.

Σήμερα είναι η πλήρωση της επαγγελίας και η ανανέωση, η ανακαίνιση του Πάσχα. Η όγδοη Κυριακή, κατά την οποία ο Κύριος κατήλθε ανάμεσα στον λαό Του και εγκαινίασε το επί γης μέγα μυστήριο, τη φανέρωση της Εκκλησίας.
Αυτό που υπήρχε στον Παράδεισο και προτυπώθηκε στον Ισραήλ και εικονίστηκε στην Θεοτόκο και εγκαινιάστηκε στον κύκλο των δώδεκα, σήμερα γίνεται καθολικό, οικουμενικό, παγκόσμιο, αποκεκαλυμμένο μυστήριο: η Εκκλησία, της οποίας Κύριος είναι ο Θεός, το Παράκλητο Πνεύμα, η εικόνα του Υιού, το εκπορευόμενο από τον Θεό Πατέρα, το οποίο οικονομικώς από τον Υιό αποστέλλεται στον κόσμο και της Βασιλείας Αυτού δεν υπάρχει τέλος.
Την ημέρα της Πεντηκοστής οι Ιουδαίοι εόρταζαν δύο τινά: την ημέρα της συγκομιδής των καρπών και τη μνήμη της παράδοσης του Νόμου στο Σινά στον προφήτη Μωϋσή. Τώρα όμως συγκομιδή είναι τα έθνη και θεριστές οι Απόστολοι, και ο σπείρων σπέρμα αγαθόν υπήρξε ο Χριστός.
Στον Παλαιό Νόμο μύστης υπήρξε ο Μωϋσής ο Θεόπτης, εδώ οι πνευματοφόροι Απόστολοι.
Εκεί το όρος Σινά κατεφλέγετο, εδώ το υπερώον με τη γλωσσοπυρσόμορφη χάρη φωτίζεται.
Εκεί βροντές και αστραπές και γνόφος, εδώ βοή και πνοή βιαία και φλόγα και αποκάλυψη του Θεού.
Εκεί με αίμα θυμάτων η συμφωνία σφραγίστηκε, εδώ με το Πανάγιο Αίμα η Καινή Διαθήκη αγιάστηκε.
Εκεί ο Ισραήλ από την Αίγυπτο ήλθε στη γη της επαγγελίας· εμείς από το σκοτάδι ήρθαμε στο φως της θεογνωσίας.
Εκεί λαός περιούσιος· εδώ υιοθετηθήκαμε από τον Θεό Πατέρα.
Εκεί ο Ισραήλ τα έθνη εχθρεύτηκε· εδώ οι λαοί σε μία συμφωνία δοξολογίας του Θεού συνενώθηκαν.
Εκεί ο Μωϋσής τον σκληροτράχηλο Ισραήλ ματαίως εκπαίδευε· εδώ οι Απόστολοι τα άλογα έθνη ετιθάσευαν.
Εκεί στήλη πυρός και νεφέλη και πέτρα τους αποστάτες εδρόσιζε· εδώ το Βάπτισμα του Χριστού τα έθνη αναγέννησε.
Εκεί Άγγελος εκδικητής και πόλεμος και διαμάχη· εδώ Άγγελος εκ του Πατρός, ο Υιός, την ειρήνη μας δώρισε.
Αδελφοί,
Ήρθε το Πνεύμα ως πυρ, αλλά όχι ως φωτιά καταστροφής. Ήρθε όπως η φλόγα της βάτου που έβλεπε ο Μωυσής: έκαιε χωρίς να κατακαίει, φανερώνοντας την παρουσία του Θεού με τρόπο θαυμαστό και φιλάνθρωπο.
Το Άγιο Πνεύμα, ως Φως Αληθινό, διαλύει το σκοτάδι της άγνοιας, και ως ζωή αληθινή, ανασταίνει τον πεσμένο άνθρωπο, τον νεκρό από την αμαρτία, και τον καθιστά νέο Αδάμ – καινή κτίση. Οι μαθητές, φοβισμένοι και κρυμμένοι, μεταμορφώνονται σε φλογερούς κήρυκες. Ο Αναστάς Ιησούς κηρύσσεται στα δώματα και στις πλατείες.
Η Πεντηκοστή είναι η ημέρα της νέας δημιουργίας. Όπως στο Γένεσις «πνεύμα Θεού εφέρετο επάνω του ύδατος», έτσι και τώρα το ίδιο Πνεύμα φέρεται επάνω στην Εκκλησία και της δίνει μορφή, πνοή και δύναμη. Η Εκκλησία δεν είναι ανθρώπινο οικοδόμημα, αλλά δημιούργημα του Αγίου Πνεύματος. Οι Απόστολοι δεν ξεκινούν ένα έργο δικό τους, αλλά συνεχίζουν το έργο του Χριστού, εν Αγίω Πνεύματι.
Η Πεντηκοστή είναι η φανέρωση της Εκκλησίας στα έθνη, τα οποία ήταν πρότερον στο σκοτάδι της αμάθειας και της ειδωλολατρίας. Στο Σινά, ο Νόμος εδόθη ως παιδαγωγός. Στο Υπερώο, το Πνεύμα δόθηκε ως πατέρας και οδηγός· όχι απλώς κανόνας εξωτερικός, αλλά δύναμη εσωτερική που γράφει την αλήθεια μέσα στις καρδιές.
Και όπως εκεί, στο Σινά, ο Μωυσής κάλυπτε το πρόσωπό του μπροστά στη δόξα του Θεού, έτσι κι εμείς τώρα καλούμαστε να σταθούμε ενώπιόν Του όχι με φόβο δουλικό, αλλά με θάρρος παιδικό – γιατί «ουκ ελάβετε πνεύμα δουλείας, αλλά υιοθεσίας».
Αυτό το Πνεύμα κάνει την Εκκλησία μία, μέσα στην πολυμορφία της· αγία, μέσα στην ατέλεια των ανθρώπων της· καθολική, γιατί απευθύνεται σε όλους· αποστολική, γιατί συνεχίζει το έργο των Αποστόλων με την ίδια δύναμη. Και όποιος έχει το Πνεύμα, δεν μένει πια δούλος της αμαρτίας του, αλλά γίνεται ναός Θεού, γίνεται φορέας της Χάριτος, γίνεται μύστης του Μυστηρίου.
Αδελφοί μου αγαπητοί,
Την Πεντηκοστή εορτάζουμε! Όχι την ανάμνηση της Πεντηκοστής, αλλά αυτήν την ίδια την Πεντηκοστή που συμβαίνει διαρκώς από την ημέρα εκείνη στην Εκκλησία.
Η Πεντηκοστή δεν ανήκει στο παρελθόν· είναι το αιώνιο παρόν της Εκκλησίας μας, είναι η πνοή που κρατά την ύπαρξή μας ενωμένη με τον Αναστάντα Χριστό.
Το Άγιο Πνεύμα που κατήλθε τότε δεν αναχώρησε. Παραμένει, ενεργεί, φωτίζει, παρηγορεί, ζωοποιεί, αγιάζει, διαιρεί τα χαρίσματα. Δεσπόζει ως Βασιλεύς και κυριεύει, σφραγίζει και τελεταρχεί τα Μυστήρια.
Να Του ανοίξουμε τις καρδιές μας, για να χαραχθεί ο Νόμος της Χάριτος μέσα μας. Εμείς η αγία συγκομιδή του θερισμού των Αποστόλων, εμείς τα φωτόμορφα τέκνα της Εκκλησίας, η κληρονομιά του Παρακλήτου.
Αδελφοί, το Πνεύμα μη σβέννυτε!
Ο αγώνας του Χριστιανού έγκειται ακριβώς στο να μην επιτρέψει στη ραθυμία και στην αμέλειά του να σβήσει αυτή τη θεϊκή φλόγα που ανάφθηκε στο Υπερώο και καταφλέγει τη χριστιανική του καρδιά. Να παραμένει η ύπαρξή μας μνημείο φωτεινό της Αναστάσεως και ιερός ναός του Παρακλήτου Πνεύματος. Αυτό που διακρίνει εμάς τους Χριστιανούς είναι ότι είμαστε φώτα εκ του Ανεσπέρου Φωτός στον κόσμο. Να μην σβήσει το φως μας, αλλά να λάμπει με τέτοια ένταση ώστε να δοξάζεται ο Ουράνιος Πατέρας μας μέσα από τις δικές μας φωτεινές υπάρξεις.
«Φως ο Πατήρ, φως ο Λόγος, φως και το Άγιον Πνεύμα, όπερ εν γλώσσαις πυρίναις τοις Αποστόλοις επέμφθη· και δι’ αυτού πας ο κόσμος φωταγωγείται, Τριάδα σέβειν Αγίαν.»
Εις Αυτόν, λοιπόν, τον ένα και Τριαδικό Θεό, τον Πατέρα που ευδόκησε, τον Υιό που οικονομικώς ετελείωσε το έργο της σωτηρίας, και το Πνεύμα το Άγιο που συγκροτεί όλο τον θεσμό της Εκκλησίας, ανήκει πάσα δόξα, τιμή και προσκύνησις, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
π. Παντελεήμων Κρούσκος