Η Ιερά Μητρόπολις Λέρου Καλύμνου και Αστυπαλαίας επί τω αγγέλματι της προς Κύριον εκδημίας του λίαν προσφιλούς αδελφού Μητροπολίτου Κυδωνίας και Αποκορώνου κυρού Δαμασκηνού, τα μέγιστα προσφέροντος το πάλαι εις την Ιεράν Μονήν του Αγίου Παντελεήμονος Καλύμνου, ως Μοναχός εκείνους τους δυσκόλους καιρούς και χρόνους, όσα εποίησε φιλοτίμως και λίθοι κεκράξονται τα έργα αυτού, ας είναι αιωνία η μνήμη αυτού και μακαρία η οδός η άγουσα προς τα ουράνια.
Την Παρασκευή 4-4-2025, ετελέσθη η Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου στο ιερό παρεκκλήσιο της Παναγίας των Βλαχερνών, στα γραφεία της Ιεράς Μητροπόλεως στην Κάλυμνο, υπό του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Στρατονικείας κ. Στεφάνου, συμπροσευχομένου του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ.Παϊσίου, συμπαραστατουμένων υπό των ιερέων π. Κων/νου Σμαλιού και π. Μιχαήλ Μακαρούνα, παρουσία ευλαβών πιστών.
Στη Λέρο, αναβιώνει κάθε χρόνο μέχρι και σήμερα ένα πολύ παλαιό έθιμο, «τα κλήματα». Σύμφωνα με το έθιμο, νωρίς το μεσημέρι, κτυπούν οι καμπάνες των Εκκλησιών, μαζεύονται τα παιδιά των Κατηχητικών, νέοι και νέες, αλλά και ενορίτες κάθε ηλικίας, παίρνουν τις ελληνικές και βυζαντινές σημαίες και τις ποδιές των Εικόνων σε κοντάρια και ξεκινούν με πομπή για την εξοχή. Εκεί μαζεύουν τις βέργες από τα κλήματα που κλαδεύτηκαν, τις κάνουν δεμάτια, φορτώνουν υποζύγια και τις πλάτες τους και ψάλλοντας επιστρέφουν στις Εκκλησίες τους:
«Της Παναγιάς τα κλήματα, και του Χριστού τα ξύλα
και της Αγιάς Παρασκευής τα κόκκινα καντήλια.
Ντήλια – ντήλια τα κόκκινα καντήλια».
Οι καμπάνες ηχούν χαρμόσυνα και όλοι εύχονται το «Καλό Πάσχα».
Στις Εκκλησίες, αποθέτουν τις βέργες σε ειδικό χώρο, όπου όταν ξεραθούν θα φτιαχτεί πρόχειρο καμίνι και τα κλήματα θα γίνουν καρβουνάκια για το θυμιατό.
Στη συνέχεια αρχίζει η Ακολουθία του Μεγάλου Κανόνος, το υπέροχο αυτό ποίημα του Αγίου Ανδρέου, Επισκόπου Κρήτης.
Μόλις διήλθαμε με πολλή κατάνυξη την Ε΄ εβδομάδα των Νηστειών, την κορύφωση της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Οι ακολουθίες εκτενέστερες. Τα μετανοϊκά παραδείγματα κατανυκτικότερα. Όλα τώρα, λίγο πριν από το τέλος, καλύπτονται από ένα πέπλο σταυροαναστάσιμης ατμόσφαιρας, βαθιά συγκινητικής. Η ενδοσκόπηση είναι βαθύτερη. Ο αγώνας εντονότερος. Η προσευχή θερμότερη. Μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης προσεγγίζουμε το Πάσχα. Το Πάθος του Χριστού πλησιάζει. Η πρόσκληση για εγρήγορση πνευματική, για να μη μείνουμε έξω του νυμφώνος Χριστού, είναι ήδη επιτακτικά επίκαιρη.
ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ – ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ – ΠΑΡΕΛΑΣΗ ΕΠΕΤΕΙΟΥ 25ΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ
Το πρωί της Τρίτης 25 Μαρτίου 2025, ετελέσθη ο Όρθρος και η Δισαρχιερατική Θεία Λειτουργία στον εορτάζοντα Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Λέρου, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ. Παϊσίου, συλλειτουργούντος του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Στρατονικείας κ. Στεφάνου, συμπαραστατουμένων υπό του Ιερού Κλήρου της νήσου.
Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου αποτελεί μεγάλη θρησκευτική εορτή του χριστιανισμού. Η Εκκλησία μας εορτάζει το χαρμόσυνο θεϊκό άγγελμα, για την σωτηρία του κόσμου, η εκ Πνεύματος αγίου, δηλαδή, σύλληψη του Υιού και Λόγου του Θεού, που ο Αρχάγγελος Γαβριήλ μετέφερε στην Θεοτόκο Μαριάμ, την Υπέρμαχο Στρατηγό, που ενδυνάμωνε κατά τον απελευθερωτικό αγώνα της εθνικής παλιγγενεσίας του 1821 τους ενδόξους προγόνους μας, ώστε να επιτελέσουν με συναίσθηση ευθύνης και απαράμιλλο ηρωισμό το καθήκον τους προς την Πατρίδα. «Ιδού νυν ευαγγελίζομαι χαράν μεγάλην».
Β΄ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ – 14.3.2025
Την Παρασκευή 14.3.2025, στον Καθεδρικό Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου Λέρου, ετελέσθη η Ακολουθία των Β΄ Χαιρετισμών, υπό του εφημερίου π. Δαμασκηνού Παλαπουγιούκ, παρουσία πολυπληθούς εκκλησιάσματος. Κατά την Ακολουθία της Δεύτερης Στάσης των Χαιρετισμών ομίλησε ο ιεροκήρυξ αρχιμ. Δανιήλ Αεράκης με θέμα: «Σάρκωση και ενανθρώπηση».
B΄ ΚΑΤΑΝΥΚΤΙΚΟΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ – 16.3.2025
Το εσπέρας της Κυριακής 16-3-2025, ετελέσθη ο Β΄ Κατανυκτικός Εσπερινός στον Καθεδρικό Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου Λέρου, χοροστατούντος του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Στρατονικείας κ. Στεφάνου, συμπαραστατουμένου υπό του Εφημερίου πατρός Δαμασκηνού Παλαπουγιούκ και σύμπαντος του Ιερού Κλήρου της νήσου. Μετά το πέρας του Κατανυκτικού Εσπερινού ακολούθησε πνευματική ομιλία υπό του Αρχιερατικού Επιτρόπου, πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου π. Νικοδήμου Φωκά με θέμα: «Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς και το Άκτιστον Φως».
Επιμέλεια: Γεώργιος Ι.Χρυσούλης, Γραμματεύς Ιεράς Μητροπόλεως
Στη σημερινή Κυριακή Β΄ των Νηστειών, η Αγία μας Εκκλησία, με τη σοφία της, μας προσφέρει ένα πνευματικό οδοιπορικό προς την Ανάσταση. Η θεραπεία του παραλυτικού, που διαβάζουμε στο Ευαγγέλιο, δεν είναι απλώς ένα θαύμα, αλλά μια εικόνα της πνευματικής μας κατάστασης και της ανάγκης μας για θεραπεία.
«Τέκνον, αφέωνταί σοι αι αμαρτίαι σου», λέγει ο Κύριος στον παραλυτικό. Αυτά τα λόγια, γεμάτα αγάπη και συγχώρεση, μας δείχνουν ότι η αμαρτία είναι η πραγματική μας παράλυση. Μας κρατά καθηλωμένους, μας εμποδίζει να προσεγγίσουμε τον Θεό και να βιώσουμε την πληρότητα της ζωής. Η αμαρτία, σύμφωνα με την Ορθόδοξη διδασκαλία, δεν είναι απλώς μια παραβίαση κανόνων, αλλά μια ασθένεια της ψυχής. Αποκόπτει τον άνθρωπο από την πηγή της ζωής, τον Θεό, και τον αφήνει ανίκανο να ενεργήσει σύμφωνα με το θέλημά Του.
Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, στο έργο του «Κλίμαξ», περιγράφει τα πάθη ως «παραλυτικά νοσήματα της ψυχής». Κάθε πάθος, όπως η φιλαργυρία, η οργή ή η υπερηφάνεια, μας καθηλώνει και μας εμποδίζει να προοδεύσουμε πνευματικά. Η εικόνα του παραλυτικού που δεν μπορεί να κινηθεί συμβολίζει αυτή την κατάσταση. Είμαστε ανίκανοι να σηκωθούμε και να βαδίσουμε προς τον Θεό, εάν δεν λάβουμε τη θεραπεία Του.
Ο Χριστός, ως ο «ιατρός των ψυχών και των σωμάτων», έχει τη δύναμη να θεραπεύσει αυτή την παράλυση. Η συγχώρεση των αμαρτιών είναι το πρώτο και απαραίτητο βήμα προς την πνευματική μας ανάκαμψη. Η φράση «Τέκνον, αφέωνταί σοι αι αμαρτίαι σου» δεν είναι απλώς μια δήλωση, αλλά μια ενεργός πράξη. Ο Χριστός, με τη θεϊκή Του εξουσία, απελευθερώνει τον παραλυτικό από τα δεσμά της αμαρτίας. Η μετάνοια είναι το μέσο για την συγχώρεση των αμαρτιών μας.
Ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς, τον οποίο τιμούμε σήμερα, μας διδάσκει ότι η γνώση του Θεού δεν είναι μόνο διανοητική, αλλά βιωματική. Μέσω της ησυχίας, της προσευχής και της νηστείας, μπορούμε να καθαρίσουμε την ψυχή μας και να γίνουμε δεκτικοί της Χάριτος του Θεού. Η ησυχία δεν σημαίνει απλώς την απουσία εξωτερικών θορύβων, αλλά την εσωτερική ηρεμία της ψυχής. Μέσα στην ησυχία, η ψυχή μπορεί να συναντήσει τον Θεό. Η νηστεία δεν είναι απλώς μια σωματική άσκηση, αλλά ένα πνευματικό εργαλείο. Μας βοηθά να τιθασεύσουμε τα πάθη μας, να ελέγξουμε τις επιθυμίες μας και να επικεντρωθούμε στην προσευχή.
Οι Άγιοι Πατέρες διδάσκουν ότι η νηστεία, σε συνδυασμό με την προσευχή και την ελεημοσύνη και μία καθαρή εξομολόγηση μας βοηθά να καθαρίσουμε την ψυχή μας και να προετοιμαστούμε για τη συνάντηση με τον Θεό.
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, με τη διδασκαλία του για τις άκτιστες ενέργειες του Θεού, μας διδάσκει ότι η γνώση του Θεού δεν είναι απλώς μια θεωρητική γνώση, αλλά μια βιωματική εμπειρία. Όπως λέγει ο Άγιος Γρηγόριος, «η καθαρότητα της καρδιάς είναι η θεοπτία».
Στο «Γεροντικόν», διαβάζουμε για έναν γέροντα που ζούσε στην έρημο. Κάποτε, ένας νέος μοναχός τον ρώτησε: «Γέροντα, πώς μπορώ να νικήσω τα πάθη μου;». Ο γέροντας του απάντησε: «Παιδί μου, φαντάσου ότι είσαι ένα δέντρο. Αν δεν κόψεις τις ρίζες, τα κλαδιά θα συνεχίσουν να φυτρώνουν». Αυτή η ιστορία μας διδάσκει ότι η μετάνοια δεν είναι απλώς μια εξωτερική πράξη, αλλά μια βαθιά εσωτερική αλλαγή. Πρέπει να κόψουμε τις ρίζες της αμαρτίας, τα πάθη που μας κρατούν καθηλωμένους, και να φυτέψουμε τους σπόρους της αρετής.
Ας αξιοποιήσουμε, λοιπόν, αυτό το ευλογημένο διάστημα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής για να εξετάσουμε την καρδιά μας, να μετανοήσουμε για τις αμαρτίες μας και να ζητήσουμε τη συγχώρεση του Θεού. Ας ακολουθήσουμε το παράδειγμα του παραλυτικού, που με την πίστη και την ταπεινοφροσύνη του έλαβε τη θεραπεία, και ας εμπνευστούμε από τη διδασκαλία του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, που μας δείχνει τον δρόμο προς τη θεογνωσία και την ένωση με τον Θεό.
«Δεύτε, αναπαυσώμεθα εν Κυρίω», ψάλλουμε στην Εκκλησία. Ας αφήσουμε τον Κύριο να μας αναπαύσει από τα βάρη της αμαρτίας, να μας θεραπεύσει από τις πληγές της ψυχής μας και να μας οδηγήσει στην αιώνια ζωή. Αμήν. π. Παντ. Κρ.
Εκ της Ιεράς Μητροπόλεως
Η Ιερά Μητρόπολις φέρει εις γνώσιν του χριστεπωνύμου πληρώματος ότι οι Κατανυκτικοί Εσπερινοί της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, εν Λέρω, θα τελεστούν με την συμμετοχή σύμπαντος του Ιερού Κλήρου και των Ιεροψαλτών της νήσου, ως εξής:
Α΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ – 9 Μαρτίου 2025, ώρα 5:00΄μ.μ., εις Ιερόν Ναόν Αγίων Τεσσαράκοντα. Ομιλητής ο π. Παΐσιος Αγγελάκης.
Β΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ – 16 Μαρτίου 2025, ώρα 5:00΄μ.μ., εις Καθεδρικόν Ιερόν Ναόν Αγίου Νικολάου. Ομιλητής ο πρωτ. Νικόδημος Φωκάς.
Γ΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ – 23 Μαρτίου 2025, ώρα 5:00΄μ.μ., εις Ιερόν Ναόν Τιμίου Σταυρού Πλατάνου. Ομιλητής ο Θεοφ. Επίσκοπος Στρατονικείας κ. Στέφανος.
Δ΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ – 30 Μαρτίου 2025, ώρα 5:00΄μ.μ., εις Ιερόν Ναόν Οσίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου. Ομιλητής ο π. Δαμασκηνός Παλαπουγιούκ.
Ε΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ – 6 Απριλίου 2025, ώρα 5:00΄μ.μ., εις Ιερόν Ναόν Αγίας Μαρίνης. Ομιλήτρια η συμβολαιογράφος κα Ειρήνη Ταχλιαμπούρη.
Εκ της Ιεράς Μητροπόλεως
Όπως κάθε χρόνο, ένα παλαιό – μοναδικό έθιμο αναβιώνει στην Κάλυμνο, «Το Συγχώριο». Στα πλαίσια των παραδόσεων του ιστορικού Καθεδρικού ιερού ναού Παναγίας Κεχαριτωμένης Χώρας Καλύμνου, στην αυλή του Ναού, πριν αρχίσει ο Εσπερινός του «Συγχώριου», ο χορός ξεκινάει στις 3 το μεσημέρι, ενώπιον Αρχών και πολύ κόσμου. Νέες και νέοι με παραδοσιακές στολές, αλλά και όλος ο λαός που βρίσκεται στο προαύλιο του Ναού, χορεύουν παραδοσιακούς σκοπούς, υπό τους ήχους των οργανοπαιχτών.
